Radunonza generala dils 20 da schaner 2012 e sguard retrospectiv sin igl onn vargau.
Malgrad la gronda nevada dil davos temps e cun quei ch’era la sera dalla radunonza “scurlava la dunna holla danovamein ora ils tapets eran ”las vias schliatas aschia ch’ins stueva quintar cun ina participaziun reducida alla radunonza. Tuttina han 22 commembersAS buca schau stermentar dall’aura ed han frequentau la radunonza che ha giu liug en l’ustria dalla Staziun a Sumvitg.
Punct las 20.00 uras arva nies president Roland Tschuor la radunonza. El beneventa ils presents, fa menziun dallas perstgisas e prelegia la gliesta da tractandas la quala vegn approbada unanimamein. Cun in mument da silenzi han ins seregurdau dils dus commembers che han bandunau il terrester cun iI celestial. Ils 13-09-2011 ha il zenn da Rabius annunziau la mort da nies commember Norbert Bearth, Rabius ed ils 04 da schaner 2012 dil commember Anton Bass, Rabius. En num dalla Uniun da catschadurs Greina Sumvitg engrazia il parsura pils buns survetschs prestai, els ruaussien en pasch e nus salvein els en buna memoria. Dapli el necrolog che suonda en la gasetta da catschadurs.
Ils protocols: Ein vegni termess tier cun l’invitaziun alla radunonza ed ein, cun engraziament ed applaus agl actuar Patric Albrecht, vegni approbai unanimamein.
ll rendaquen: La cassiera Yvonne Bleiker presenta il quen annual dall’uniun. En detagl menziunesch‘ella las entradas ed expensas principalas dil quen. Ils revisurs da quen han repassau la contabilitad dall’uniun ed attestan in bien ed ordinau menaschi dallas finanzas e proponan alla radunonza l’approbaziun dil rendaquen.
Il cau da tgira Daniel Manetsch prelegia il rendaquen dil ressort tgira. Ils revisurs attestan era a quella cassa in bien menaschi e proponan l‘approbaziun era dil rendaquen da tgira.
Cun in ferm applaus d’engraziament per la buna lavur prestada vegnan, ils rendaquens approbai unanimamein.
La contribuziun annuala: Quellas contribuziuns tonschan per dabia buca pli per cuvierer ils cuosts ordinaris dall’ uniun. El decuors dils davos onns ein las contribuziuns, all’uniun cantunala, alla uniun regiunala, ils cuosts dalla la gasetta da catschadurs sco era las premias dallas segiradas, vegnidas augmentadas. Cun grond surpli decida la radunonza d’alzar la contribuziuin annuala sco suonda: Per commembers A activs sin frs. 85.00 e per commembers dubels e passivs, B/C e veterans sin frs. 65.00
Rapports annuals: Cun in extendiu rapport lai nies president Roland aunc inagada reviver il curriu e passau duront igl onn 2011.
Che nies president Roland ei era in fervent catschadur che pren serius nossa libra catscha da patenta grischuna muossa il fatg ch‘el entra cun siu rapport gest igl emprem sin la catscha 2011. Cun plascher menziunesch’el che pli u meins mintga gruppa, che ha exequiu la catscha sin intschess dalla vischnaunca da Sumvitg, hagi giu cletg da catscha. Quei muossi era che la planisaziun da catscha, la quala vegn beinenqualgadas criticada vehementamein, seigi buca diltuttafatg sin vias puleinas.
La catscha sin tscharvas: El cantun Grischun ei la catscha sin tscharvas vegnida taxada sco fetg buna ed ha tenor statistica cuntonschiu il secund meglier resultat registrau.
La catscha sin cavreuls: Ha era purtau resultats buns tochen fetg buns. Ils davos unviarns migeivels ein stai zun d’engrau pigl augment da quella castga selvaschina.
La catscha sil camutsch: Ei perencunter curdada ora mediocher.
Quei fatg ei segiramein d’attribuir al cuntinuau digren dallas populaziuns da camutsch, malsognas sco tschoccadad, ni insumma la consequenza aunc da plirs auters facturs giavischai, temps scursaniu e a v. Era sche las populaziuns demuossan grondas differenzas regiunalas ei in patertgar egoistic e stretg deplazzaus! Lein sperar che las mesiras pridas possien gleiti puspei purtar il giavischau augment da camutschs!
La catscha supplementara: Ha malgrad ils buns resultats cuntonschi duront il settember era giu liug gl’atun vargau. Il plan previus ei relativamein spert staus contonschius aschia che las selvaschinas han prest puspei saviu guder il ruaus necessari.
Ils dis da tgira: A caschun dils dis da tgira che han dapi biars onns adina liug la davosa sonda d’avrel e d’october ei vegniu prestau oreifer buna lavur e quei cun fetg buna participaziun che meretta cumpliment ed engraziament als participonts ed al cau da tgira Daniel per l’organisaziun ed engaschi. Quellas pèr uras che nus impundin per la tgira vegnan segiramein dabien alla selvaschina ed a nossa reputaziun. Ozildi, che la catscha ei en certs cantuns mess‘en damonda ed ils catschadurs absolutamein buca dapertut beinvesi, eisi tonpli impurtont da palesar anoviars la lavur che las uniuns da catschadurs prestan en favur digl ambient.
Exercezis da tir da catscha duront la stad 2011: L’Uniun da catschadurs Greina ha duront la stad purschiu, sil stan da tir da catscha a Sulagval, als catschadursAS, otg pusseivladads d’exercezi sin la sparta lieur e catsch’aulta. Da quella pusseivladad ha in brav diember da participonts fatg diever, era entgins catschadurs d’ordeifer.
Tir intern 2011: La sonda dils 13 d’uost han biebein 30 participonts lutgau sin la distanza catscha bassa e catsch‘aulta per contonscher arbagias. Las rangaziuns ein stadas publicadas sin la pagina dall’uniun.
Da haver adempliu l’obligaziun da sittar en la buis da catscha per retrer la patenta, ein duront la stad e tir intern, 46 mussaments vegni attestai dalla UCG.
Malgrad ch’il comite ha adina puspei dau tutta breigia d’augmentar l’attracziun e participaziun al tir intern han quellas breigias buca purtau il success giavischau. Danovamein vegn appelau e recumandau da separticipar pli stedi als tirs d’excercezi e tir intern.
Arguments persuenter ein: Seperfecziunar ed augmentar la segirtad da sittar sin catscha.
Ei va gie pil bien dalla selvaschina ed era pil num ed acceptaziun da nossa catscha GRISCHUNA anoviars. In bein plazzau siet sin la selvaschina preserva ella dil pitir ed al catschadurA spargn‘ei igl encurir e dad in segir e bien sentiment da cuntentientscha.
Sin fiera vegn offeriu ozildi, era per nies caliber grischun, differentas marcas e sorts da muniuziun. Las marcas veglias, dallas qualas nus vein onns ora fatg diever, vegnan buca pli fabricadas. Consequentamein ston ins midar muniziun e quei pretenda serius exercezi. Buca falliu ei era il discuors, en caussa experientscha gia fatga, cun commembers che drovan gia quella muniziun.
Per la lavur prestada a caschun dils tirs d’exercezi e tir intern engrazia il parsura expriment grond laud als funcziunaris che han adempliu lur incarica punctualmein e per cumpleina cuntentientscha. Cun buna raschun menziunesch’el auters commembers cun las medemas incaricas, ins pudess tertgar ch’els gaudien in status special! Els ein memia bials da seperstgisar, nundir d’organisar in substitut pil post adossau! Enviers ils corrects e premurai commembers demuossa quei ina considerabla munconza da caracter!
La radunonza avon catscha: Ha giu liug uonn en in local public cun pli bia plaz che quei che nies local porscha. La buna participaziun conferma la midada.
Muort absenza dil parsura, Roland ha il vice, igl actuar Patric, tgamunau la radunonza. Las zun cumpetentas informaziuns avon catscha dil guardia selvaschinas Werner, en caussa reglaments e tgei pusseivladads da sittar ch’il catschadurA ha, ein adina beinvegnidas e levgeschan il seprofundar ella plitost schetga e cumplicada materia dallas prescripziuns da catscha. Da beneventar ei era il formular da survesta concernent las variantas pusseivlas che vegn adina puspei repartius, engraziel fetg persuenter.
La catscha communabla: La dumengia ils 11 da settember, la fin dall’emprema part dalla catsch’aulta, ha il bi diember da 27 commembersAS, demussau cun lur participaziun ch’era quei di dall’uniun seigi giustificaus ed impurtonts per tgirar il spért d’unitad e rinforzar la veta d’uniun! Per ils responsabels stat numnadamein gest la tgira da bunas amicezias ed il rinforz dil coc d’uniun el center.
In di da bellezi’aura ei sefatgs valer, ed ha, tgi havess ughegiau da crer, purtau a nus las predas daditg desideradas. La gruppa da Val ed ils da Plaun da Punt han fatg court process e nezegiau la schanza ch’ei sepurschida!
In bien gentar, preparaus dalla Yvonne e dil Marcus, sco era il dessert sponsuraus dalla pasterneria Romana da Laax en num da commember Aldo Buchli, han animau nus da star pacificamein da cumminonza ed envidau da menar buns raschienis cungi cun empau latin da catschadurs.
Il cletg da catscha e las amicablas reminiscenzas da quei emperneivel di, motiveschan danovamein il president, gie la entira suprastonza, da recumandar ed animar dad era uonn
prender part a quei bellezia di. Annunzias novas ein secapescha specialmein beinvegnidas!
Da quei di ein entginas fotis sin la pagina dall’uniun.
Seduttas e radunonzas: En tschun sesidas da suprastonza ei vegniu sediscurriu e formulau ideas e projects per l’organisaziun dallas diversas occurrenzas dall’uniun e priu la caschun da brattar ora meinis sur da mintga gremi da suprastonza. La suprstonza ha assistiu a treis radunonzas dall‘uniun regiunala Surselva, alla radunonza da presidents a Tusaun, allas radunonzas da tgira dil district da catscha 1, alla radunonza dalla Uniun da catschadurs cantunala BKPJV a Lenzerheide, sco era ad informaziuns sur dil Parc Adula.
In sguard el futur: Segiramein ha il Parc Adula per nus ina incarica da prioritad! Tgei ei tut cumpriu en quei project? Cun tgei grevezias e scamonds confruntein nus e tgei fastgs positivs savess quei parc purtar, quei ein tut aspects buca clars. Per nus incarica d’erruir ed ellaborar e communicar nos arguments e resalvas sco era da perschuader la populaziun. Per l’Uniun da catschadurs Greina pia in engaschi cumplein e perschuadent per evitar danovamein ina eventuala reducziun dil territori e dil menaschi da nossa surtut carezada e libra catscha da patenta Grischuna.
In fatg zun displascheivel ei era il sport dils parasguladers! Era en nossa regiun ein occurrenzas naziunalas ed internaziunalas previdas. Quei sport en augment ei tut auter ch’en favur da nossas selvaschinas che vesan en quels utschacs aviatics in inimitg e vegnan aschia en stress e panica e van magari alla malura. Pia ina ulteriura sfida per l’uniun.
Il proxim pass vegn ina discussiun ensemen cun la survigilonza e culs responsabels per talas organisaziuns ad esser, per aschia empruar sin via dil dialog, da sensibilisar els per quei problem ed a moda ruschaneivla contonscher migliur.
In grond giavisch dil president ei, che nus lavurien vid il spért d’uniun e sepresenteien anoviars sco unitad, quei ch’ei forsa buca la pli ferma habilitad da catschaduras e catschadurs.
Engraziament: Roland admeta cordial engraziament allas commembras e commembers per il sustegn e la buna collaboraziun prestada en favur dal l’uniun e per las animadas e fritgeivlas discussiuns . Denton fa el attents, che la catscha seigi buca il pli impurtont en nossa veta terrestra!
In engraziament special va alla adressa dil guardia selvaschinas Werner Degonda per la buna collaboraziun, bien plaid e cussegl e per las fetg cumpetentas informaziuns a caschun d’occurrenzas.
Plinavon vegn gl’engraziament extendius sin il responsabel per la pagina d’internet, Erwin Candinas, che moderescha e mida savens vestgiu a moda ch’ella resta adina puspei interessanta ed inovativa!
In grond engraziel fetg era als consuprastonts, cun els seig’ei puspei stau in bi ed interessant luvrar ensemen.
Il rapport presidial concluda Roland cun giavischar a tuts in bien onn 2012 cun bia satisfacziun, plascher, success, buna sanadad e che tut ils siemis possien ir en vigur!
Ei vivi l’Uniun da catschadurs Greina, Sumvitg! Ensemen essan nus ferms!
Cun in ferm applaus renconuscha la radunonza la lavur dil parsura ed il rapport presidial.
Rapport dil cau da tgira: Daniel Manetsch, repassa ils datums dallas acziuns e lavurs prestadas duront igl onn 2011. En special menziunesch’el l’impurtonza dils dis da tgira dalla primavera ed atun. Lavurs che succedan primarmein els loghens nua las selvaschinas setegnan si duront gl’unviern. El appelescha vinavon a stedia presenza pertgei, ei seigi aunc massa lavur avon maun, en uauls e sin pastiras. Cunquei ch’el hagi giu negins candidats il 2011, hagi ei tuccau dapli lavur als commembers ed al cau da tgira sez. Daniel engrazia pil sustegn ed engaschi prestau, als commembers ed oravontut al guardia selvaschinas Werner, che stetti era ad el, adina puspei a disposiziun cun plaid e fatg.
Concernent il di da tgira d’atun aunc enzacontas informaziuns da mia vart. La damaun dils 29 d’october 2011 allas 07.30 uras beneventa il cau da tgira Daniel Manetsch 24 commembers promts per serender alla lavur en favur dallas selvaschinas, fauna e selva. Ina gruppa ei ida egl uaul da Puzzastg a reparar claus e gatters per schanegiar las plontinas dil pégn viez. Las autras gruppas ein serendidas egl uaul da Pigniu, dadens Clavadi, a far liber trutgs, dustar lenna derschida, schubergiar englars e metter en migliacs roma e caglias. Sco usitau han ins suenter la lavur schau gustar a Sulagval ina grillada e davos in bien sitg schau reviver las experienzas dalla catscha vargada ed inaga dapli, en buns discuors magari era cungi cun in tec latin e satira, danovamein tgirau il spert d’unitad. Allegau entginas fotis dil di da tgira d’atun.
Mutaziuns: Il president menziunescha ina abdicaziun e quater damondas d’entrada. Al giavisch d’extrar ed allas damondas da commembradi vegn dau suatientscha. In augment da commembers ei impurtonts e fa adina plascher, els seigien beinvegni!
Elecziuns: Actuar Patric Albrecht, cau da tgira Daniel Manetsch, redactur Marcus Albrecht,
ein vegni reelegi cun applaus per ina ulteriura perioda d‘uffeci
Program da lavur: Occurrenzas ordinarias ein, sedutas da suprastonza, separticipar allas radunonzas d’ordeifer, BKPJV e dallas uniuns reunidas Surselva, organisar la sera da catschadurs, las usitadas radunonzas, ils dis da tgira, la catscha communabla e a v.
Conclus extraordinaris ein ils suandonts: Lavur cumina vid la via Crucifix, Surrein–Sumvitg, ei fuss pulit sche 20-30 commembersAS savessen prender part a quella acziun.
Viadi dall’Uniun, la suprastonza ei incarricada da far propostas per ina excursiun.
Giubileum 75 onns Uniun da catschadurs Greina Sumvitg, ellaboraziun d’in program.
Parc Adula, organisar ina sera d’orientaziun
Orientaziun Catscha 2011: Il Survigilader da selvaschinas Werner Degonda dat ina zun interessanta e detagliada informaziun visuala cun explicaziun verbala concernent la catscha en general digl onn 2011. Oreifra survesta porschan las tabellas, diagrams e fotis aschuntadas. Cun in ferm applaus d’engraziament, vegn la lavur e survesta da nies guardia selvaschinas Werner, appreziada e honorada!
Propostas: Per la radunonza da delegai cantunala ha ei dau neginas propostas.
Varia: Dalla varia ei buca vegniu fatg diever.
Il president siara la radunonza generala 2012, giavischont in bien retuorn a casa e malgrad il stregn unviern era il meglier pusseivel allas selvaschinas che drovan ussa oravontut il ruaus absolut!
Al president Roland Tschuor, che ha mess a mi a disposiziun il rapport annual ed al guardia selvaschinas Werner Degonda, il qual ha mess a disposiziun il referat dalla radunonza e las fetg ineressantas tabelas e fotis che documenteschan per part la criuadad dil stregn unviern e sias consequenzas, ”SELVASCHINAS EN PITGIRA” ad els grond engraziament!
Fevrer 2012 il redactur: Marcus Albrecht
LA CATSCHA GRISCHUNA 2011 HA GIA ENTSCHIET?
La damaun dalla sonda dils 30 d’avrel allas 07.30 uras serimna ina roscha da catschadurs a Miralv al pei dil Grep la Falla, all’entrada dalla Val Sumvitg. Ei vegn salidau e sediscurriu. Gruppas vegnan formadas. Ei vesa propi ora sco pli baul, avon ina catscha communabla, cura ch‘il diember da participonts d‘ina gruppa era buca limitaus. Curios, ils „fisis“ ein aunc el zuppau? Han els forsa l’incumbensa da collaudar las lavurs dil tschancun via denter Miralv e tunnel dils Barschaus gest terminadas ? Na, quellas duas variantas ein buca il motiv dalla sentupada. Denton in cumpliment alla vischnaunca e firma Beer per la bein gartegiada e speditiva execuziun dallas lavurs. Ussa san ins puspei carrar cumadeivlamein „en pella val“.
In grond diember da catschadurs dil Grischun van buca mo a catscha, na, els prestan era duas tochen treis gadas ad onn lavurs da tgira ora en la natira, buca mo per agen interess, mobein era pil cuminetel. L’Uniun da catschadurs Greina lavura vid ils projects: Uaul da Puzzastg sur Surrein ed Uclin/Pigniu dadens Sumvitg.
Il cau da tgira Daniel Manetsch astga beneventar 24 commembers, denter quels era nies guardiaselvaschinas Werner Degonda. El fa menziun dils perstgisai. Suenter ina orientaziun concernent il program da lavur, serendan las gruppas, enstagl cun la buis, cun resgias da cadeina, zappins e farschels, egl Uaul da Puzzastg encunter Laus. Ei vegn resgiau si lenna derschida, dustau en plunas buoras e roma, fatg liber trutgs, englars, spazis da viver e passadis per las selvaschinas. Igl ei vegniu prestau bia buna lavur, denton eis ei era vanzau biara per in’autra gada ed ei havess aunc lavur e plaz per plirs luvrers. Tgei manegias ? Era Ti eis beinvegnius l’autra gada!
Entuorn las 13.00 uras serendan las gruppas a Sulagval, il liug da sentupada e da dimora dalla UCG. Las grilladas e bubrondas ein gia semtgadas. En accumpignament da buns discuors cungi cun humor e „latin“ vegn fatg stedi diever dalla purschida. Cun plascher vegn constatau ch’il puoz biotop tegn l’aua e differents amfibis aquatics han gia anflau en quel in niev dacasa. Ei para ch’els sesentien bein.
Werner Degonda, nies guardiaselvaschinas, dat orientaziun en caussa dumbraziun da selvaschinas da questa primavera. Igl ei vegniu dumbrau sil territori dalla Cadi : 840 (794) tscharvas, 101 (99) cavreuls, 5 (0) camutschs, 6 (19) tais, 23 (47) uolps, 3 (1) fiergnas, 53 (35) lieurs brinas, 3 (1) lieurs alvas ed udiu il clom 1 (0) cauracorn (Waldkauz). En parantesa las cefras digl onn vargau. Plinavon fa el menziun dalla via da funs Uclin-Canariel, e dalla barriera che siara la via. Ei setracta d’ina via d’arrundaziun dils funs che survescha particularmein all’agricultura ed ei perquei motiv serrada pil traffic public. Igl ei ina decisiun prida digl uffeci da megliuraziun e buca dils ufficials da catscha, sco quei ch’igl ei magari vegniu discurriu davos la meisa rodunda. Citat : En la disposiziun dil departement d’eco-nomia publica e fatgs socials dil cantun Grischun dils 11 d’uost 2008 vegnan quellas vias definidas, las qualas han in scamond da carrar per tut il traffic duront igl unviern entochen la fin d’avrel. Tier la sura numnada via vegn il scamond precisiaus cun l’obligaziun dalla montascha da duas cadeinas da fermada. Ulteriurs detagls san ins leger en la proxima gasetta dalla vischnaunca da Sumvitg, LAS SQUADRAS.
Ord ils simpatics discuors libers e las printgas che fan la runda d’ina vart a l’autra dallas meisas, astg’ins concluder ch’il di da tgira dall’uniun ei da grond’impurtonza per far punt, mantener e fortificar las relaziuns e bien contact denter ils commembersAS dall’uniun.
Informaziuns generalas : Tgei lavurs vegnan prestadas dallas uniuns da catschadurs dil Grischun a caschun dils dis da tgira ?
Tgira d’uaul : En organisaziun cun igl uffeci forestal separticipeschan las uniuns da catschadurs, denter auter, vid il project cantunal dil pégn viez. Il viez, ch’ei en digren, vegn plantaus en loghens adattai e previ per el, e cun ereger seivs da schurmetg. Senza il schurmetg cun in claus da reit sur decennis fuss la regiuvnaziun dil viez illusiun. Quellas zartas plontinas ein ina delicatessa per las selvaschinas ed havessen, duront il temps « d’affonza » senza protecziun, neginas schanzas da surviver. Enzacontas fotografias documenteschan il svilup dil viez e las lavurs da tgira d’uaul dils davos onns, dall’Uniun da catschadurs Greina.
Scursanir collera e plantar caglias da salisch. Ellas ein nutriment d’unviern pils animals remagliaders e lieurs. Plontas che furneschan duront gl’unviern vivonda allas selvaschinas ein era ils culeischens e figniclers. Quels fretgs crodan duront gl’unviern sin la neiv e vegnan buca mo magliai da cavreuls e tscharvas, mobein era las uolps seprofiteschan da quels fretgs dultschins.
Pli gronda che l’offerta da pavel natural ei avon maun allas selvaschinas e meins gronds ein ils donns vid la pignola.
Schubergiar uaul, tener liber englars, spazi da viver e trutgs da passadi per las selvaschinas, specialmein en loghens nua che las selvaschinas setegnan si duront gl’unviern, porschan agid pil surviver.
Erreger BIOTOPS da divers geners, puozs per amfibis, dutgs, seivs da cagliom s’audan era tier il program dall’uniun.
Uniuns e commembers singuls, tegnan aviert, ni arvan danovamein trutgs d’access tier mises ed alps, che vegnan muort la colligiaziun cun vias novas buca pli duvrai. Quels trutgs muntan ina scursanida tier quels loghens allontanai. Els ein senza excepziuns aviarts a mintga viandont.
Duront gl’unviern drovan las selvaschinas ruaus. Igl ei zun impurtont che las zonas da schurmetg vegnan respectadas da skiunzs e viandonts cun gianellas. In ulteriur disturbi che stuess buc’esser ei era igl encurir corns tscharva la primavera als urs d’uauls e pastiras. Il temps che las selvaschinas sepreparan per la naschientscha da lur pigns, quei temps han ellas pir che zacu ner basegns da ruaus, enstagl da stress. Vegnan las selvaschinas disturbadas el liber duront ch’ellas pasculeschan sin maghers e praus, tuornan ellas egl uaul e caschunan donns cun scursar e magliar il schierm frestg e zart dalla pignola. Il disturbi dalla tscherca da corns va deplorablamein era per part sil conto da certs catschadurs ! Ils corns tscharva e cavriel ein era ina part dalla « carta da MENUE » dils animals ruiders, stgirats miurs ect. Il desister dalla tscherca da corns ei ina contribuziun en favur da quels animalets. Desista era Ti en lur favur !
In grond disturbi che vala segir era la peina da menziunar, ei igl encurir fretgs selvadis, oravontut bulius. Il fenadur, uost e per part era il settember, regia els uauls in cuntinuau disturbi da caneras ed ei ha trutgs entuorn mintga pigniel. Uauls e pignolas vegnan zappitschai. Per consequenza svaneschan era las selvaschinas ord ils uauls. En special ein las tscharvas fetg sensiblas ed enqueran refugi en loghens solitaris e spessoms da draussas, caglioms ed asils. Mo ina detga neiv atunila fa turnar ellas els loghens d’untgida. Bulius eis ei avunda per tuts. Il problem primar ei l’invasiun da jasters che regia duront quei temps. Ins sto propi sedumandar con ditg ch’ei cuoz’aunc entochen ch’il cantun Grischun interpren enzatgei valent en caussa.
Nossa tiara vischinonta el sid, l’Italia, ha gia plirs onns il suandont reglament: Mintga persuna che vul encurir bulius ei obligada da retrer dalla vischnaunca ina patenta che lubescha la raccolta sin siu intschess. La patenta ei buca transitorica, quei vul dir, per mintga vischnaunca ei da retrer in’ulteriura patenta. Per persuna e di, ein maximal 2 kg lubi. Surpassaments vegnan castigiai buca meins che tier nus. Forsa ei quei in dils motivs dall’invasiun cheu tier nus, ed ei schabegia nuot, con ditg aunc ?
Resumass ins tut las uras che commembers dallas uniuns da catschadurs dil Grischun prestan a moda directa ni indirecta en favur dil maun public sch’ei quei probablamein varga 15'000 uras senza quintar las 50 uras obligatorias che mintga candidat sto prestar per astgar far igl examen da catscha.
Cun porscher maun in a l’auter, demussar sustegn e capientscha vicendeivla senza surfar e stuer reglamentar tuttas caussas, contonsch’ins dapli. Lein ensemen, per nus e nos vegnentsuenter, prestar nies pusseivel pil beinstar dalla selva, selvaschina, natira, cultira ed ambient. Uniun dat forza !
Pardatsch, il meins da matg 2011
UNIUN DA CATSCHADURS GREINA
Il redactur UCG: Marcus Albrecht
UNIUN DA CATSCHADURS GREINA SUMVITG 2011
Ils 08-02-2011 s’entaupa la suprastonza dall’uniun per l’emprema gada egl onn niev tier l’Erna en Val. Denter auter vegnan ils presents confruntai cun l’organisaziun dalla sera da catschadurs cun tscheina. Il president Roland lai percorscher ch’ei fussi opertun sche mintga suprastont fagess patratgs en caussa organisaziun e purtassi ideas e novums a caschun dalla proxima sesida dils 04-03-2011 che ha liug a Rabius en la Greina.
La tractanda principala da quella seduta ei propi l’organisaziun dalla s’entupada UCG cun l’usitada tscheina stada. Il datum vegn fixaus da niev sin ils 02-04-2011. Il program vegn discussiunaus e fixaus cun entgins novums, indicaziuns dil temps per las differentas spartas da recreaziun, e surdada dallas scharschas.
Il parsura Roland : 0rganisaziun e survigilonza en general, plaid da beinvegni.
Igl actuar Patric : Sparta recreaziun en collaboraziun cun Toni Orlik e plaid final.
La cassiera Yvonne: Organisaziun dil legn e procura dils premis.
Cau da tgira Daniel : Responsabels per la decoraziun dalla sala.
Substitut Michel : Responsabels per la preit da trofeas e la rangaziun.
Cau material Alfons : Montascha preit da trofeas e procura da material.
Werner Degonda: Sco mintg’onn surpren nies guardia selvaschinas era uonn la classificaziun dallas trofeas. Cordial engraziament!
Redactur Marcus: Recreaziun, procura dallas canzuns, cantadursAS, dirigent e rapports .
SERA DA FIASTA 02-04-2011 Cun la canzun « IL CATSCHADUR VA SIN LA PEZZA »
Melodia « al vignerol » ed igl APERO pren l’usitada sera da catschdurs dalla UCG 2011
Si‘entschatta. Il president Roland Tschuor astga danovamein beneventar in bi diember da
commembersAS cun lur dunnas, amitgas e simpatisantsAS en la sala dil Hotel Greina a
Rabius. Buca meins che 60 persunas han dau suatientscha agl invit ed affirmau presenza . La
canzun d’avertura dil chor mischedau ad hoc ha dau tempra speciala ed ha insinuau il
president da repassar entgins passus dalla viarva en siu plaid d’avertura.
Text dalla canzun : Il catschadur va sin la pezza, catschadur dil Grischun. La selvaschina che fa guardia less cudizzar: Mira, cheu jeu stun! Ti selvaschina sil muntatsch, o dai po adatg selvaschina! Igl inimitg ei sil fistatg per prender tei en mira uss finfatg, dai adatg ! Dai adatg ! Va a mun!
Il catschadur uss pren en mira il camutsch sin il grugn. Quel gnanca smina che el porschi al catschadur buna noda. Cheu tuttenina in sfrac, in plum, mo il svelt camutsch na croda!
Legher camutsch, ti eis mitschaus! Per quella gada ha el buc tuccau. Dai adatg! Dai adatg! Va a mun!
Nies catschadur tuorn’uss a casa. Va a val, va a val. Mo cu il di damaun cumpara eis el leusi sin igl ault dil cuolm. Uss stai bein, catschadur dil Grischun!
Guess ei la situaziun da turnar a val senza preda, sepresentada pli savens che buc a nus catschadurs, denton il bi ed interessant ch’ins entaupa en la cultira e natira, egl ambient insumma, fascinescha e motivescha nus adina puspei danovamein.
IL BUFFET FREID : Il commember Duri, il hotelier, lai communicar ch’il « BUFFET FREID » seigi semtgaus ed envida da far la runda. Ina liunga fila da meisas cun plattas tgembladas presentan diversas sorts salatas, pèschs , carns d’animals indigens, da selvaschinas e ligiongias casa. Cun in stedi turnus fa la raspada honur alla purschida culinara. La zun envidonta presentaziun dallas deliciusas tratgas mereta in cumpliment agl ustier e persunal.
RECREAZIUN : Denter il buffet freid ed il past pricipal presenta in trio,- Babetta, ina dunna en pensiun, Gion e Geli, dus catschadurs en pensiun-, duas cuortas humorescas.
1. « Cun l’avertura dalla catscha svaneschan pilpli ils mals dils catschadurs »
2. Ina scena denter dus catschadurs e la dunna dil calger, el luvratori dil calger.
« Reparaturas da calzers e saccados vegnan surdai al calger pér gest avon catscha.
Ord in saccados, staus en schelantera vegn schizun neuadora ina muntaniala
schelada“.
Il grond applaus ha dau d’entelir ch’ei hagi plaschiu.
HONORAZIUNS: Il president Roland surdat al commember Otto Beer la medaglia cantunala da veterans. La cassiera Yvonne surdat en num dalla societad ina buna butteglia vin.
Plinavon vegnan ils dus commembers buca presents, Augustin Decurtins, Placi Hosang e Stiafen Duff, honorai. Il parsura fa menziun dallas scharschas ed uffecis prestai en favur dalla UCG el decuors dils onns da commembradi ed admetta als honorai il duiu engraziament pil bien engaschi. Als buca presents, surdat il president la medaglia e la butteglia vin cun in‘autra caschun.
PAST PRINCIPAL : Denton ei il buffet freid empau setschentaus ed ils friads carmalonts en l’aria activescha ils gnarvs dil gust ed envidan danovamein ils hosps ad in’ulteriura tschavera. Las camerieras ein gia sin « pista ». Il past principal ei uonn vegnius survius a meisa e buca sco antruras en fuorma da BUFFET. Quei novum ei secumprovaus e savess vegnir surprius era igl onn proxim.
L’elecziun denter furtem tscharva e filet piertg, cun bizochels ed ina garnitura da legums ha medemamein cuntentau fetg bein ed ei vegnida appreziada. Cun far diever dil supplement ha tgi che ha vuliu, giu la caschun da gustrar tuttas tratgas.
RANGAZIUN DA TROFEAS : Il substitut dil cau da tgira, Michel va en acziun. El presenta bein preparaus las rangaziuns dallas diversas specias da selvaschinas e fixescha cun in punct infra-tgietschen a distanza mintgamai la trofea communicont il rang, ils puncts contonschi ed il catschadur.
Concernent ils puncts dalla rangaziun dallas tscharvas fetschel expresivamein attents ch’ei setracta buca d’ina classificaziun tenor il modus internaziunal, mobein d’in agen modus intern simplificaus e secumprovaus en noss’uniun gia dapi onns.
TEGIA CRAP GIT : Sut quei motto sepresentan alla tribuna ils dus comichers Patric e Toni cun in vast diember da schabetgs ord il mintgadi digl onn 2010 cungi cun buna satira e latin da catschadurs. Verdad ni « LATIN » emporta nuot, en mintgacass sei stau da rir e divertent! Impurtont en quei grau ei adina ch’ins anfli la via che permala negin, e quei ei gartegiau.
Il BUFFET DA DESSERT : Cun il buffet da dessert vegn la part culinara terminada. Puspei carmalan grondas plattas e scadialas cun ils pli varionts desserts, cremas, tuortas, glatschs, fretgs e caschiels da tuttas sorts, ils hosps a far la runda. Da veras in deletg, il qual ins astga propi buca munchentar. A mi ei miu tat vegnius endamen, cura ch’ enzatgei plascheva per propi, lu scheva el: “Quei ei BIENISSIM!”
TEGIA CRAP GIT : Ei puspei habitada, ils dus comichers diverteschan e fan puspei rir ils aspectaturs ed ei suonda in grond applaus da renconuschientscha, BRAVO !
LA TOMBOLA : El decuors dalla sera ha la cassiera Yvonne sclariu il reglament e repartiu ils cedels da participaziun. CuN marveglias e tensiun vegn spitgau ils resultats. Tgisà sche mia colur e numera ha la quida? Il victur digl emprem premi ha astgau prender a casa in grond e bi canaster cun victualias. Plinavon ha aunc in bi diember da participonts giu il cletg e retschiert in premi. A tuts victurs, cordiala gratulaziun.
C0NCLUSIUN : Cun l’enconuschenta canzun DIL CATSCHADUR « Sil cuolm sin la muntogna » dil chor ad hoc da commembers ed il plaid final digl actuar Patric Albrecht vegn la part ufficiala serrada cun admetter in sincer engraziament:
Al dirigent Retus Giger che ha giu la pazienzia, duront entginas emprovas da mussar en a nus las canzuns, allas dirigentas dalla sera ed accumpignament al clavazin Evelina Giger e Sandra
Giger, allas cantaduras d’ordeifer las scheinas da noss‘uniun, ed als cantadurs. Engraziament special a Duri Baselgia cun l’equipa da cuschina e service per la grondiusa tscheina. Insumma in engraziament a tut tgi che ha contribuiu en ina fuorma ni l’autra pil beingartegiar dalla zun emperneivla sera da catschadurs 2011. In fatg zun impurtont ch’el ha menziunau, ei vossa presenza. Senza vus, dess ei negina sera da recreaziun. Vegni vinavon e targei bufatget mintgaton per la mongia a quels che stattan magari dalla largia. Unitad dat forza !
In fatg ch’ei en general vegnius cumplImentaus, oravontut da vart dallas participontas, ei la biala decoraziun e las recreaziuns. Tut motivaziuns per in’autra gada.
Patric concluda cun visar vi sil proxim termin, la tgira da primavera dils 30 d’avrel e giavischa a tuts in bien retuorn a casa.
UNIUN DA CATSCHADURS GREINA
Il redactur : Marcus Albrecht
Tgira d’atun 2010
La sonda dils 30 d’october 2010 allas 07.30 uras ha nies cau da tgira, Daniel Manetsch, astgau beneventar sil plaz scola a Sumvitg in bi diember da commembers. Dalla partida eran era divers candidats e naturalmein nies guardia selvaschinas, Werner Degonda.
Suenter entginas orientaziuns concernent il liug d’acziun e la repartiziun dallas gruppas essan nus semess sin via encunter Pigniu. Naturalmein buca il Pigniu da “SUVOROV” mobein enviers Pigniu dadens Sumvitg. El decuors digl avon miezdi han ils 19 presents prestau buna lavur en favur dalla selva e selvaschina. Sistematicamein han ins fatg liber englars, resgiau entuorn caglias, restgau si plontas derschas, fatg liber trutgs, schubergiau ils lartgs e mess en pluna las buoras e la roma. Allas 09.30 ha il cau da tgira clamau las gruppas tier il bein meritau dallas nov e tuts han schau gustar il caffè ed ils paunins cun salami e schambun. Quella pausa ei naturalmein buca vargada senza enqual raquent e presa dalla catscha vargada, co savess ei esser auter? Miniziusamein ein ils curdems vegni rimnai e danovamein dau l’attacca e cuntinuau cun la lavur, pertgei ei fuss aunc massa da far e plaz fuss ei era aunc per in triep auters luvrers.
Entuorn las 13.30 ei la raspada serimnada a Sulagval en la camona dall’uniun, nies liug da sentupada preferiu per da quellas occasiuns ed occurrenzas. Ils responsabels pil beinstar dil stumi eran gia serendi avon al liug e las carns grilladas eran gia promtas per cuschentar ils maguns fomentai. La stupent’aura cun temperatura emperneivla ha lubiu da guder la purschida e schar gustar spisa e bubronda sut tschiel aviert ed ins ei staus tgunsch en buna e harmonica cumpignia. Las cordas vocalas seslucavan ed igl ei vegniu politisau ed era il « latin » ei buca vegnius alla cuorta.
Il guardia selvaschinas Werner ha orientau davart la catscha 2010. Il parsura Roland ha communicau ch’il puoz biotop vegni el decuors da quest atun sanaus ed impermeaus danovamein cun arschella pertgei ei fuss pulit sch’il laghet teness l’aua e nus sperein cun la surpresa.
( Denton ei la lavur fatga ed ad emprema vesta tegn el, el ei pleins……BRAVO !)
Plinavon ha il president fatg attents sin il di da lavur cumina, punt d’untgida, organisada dall’uniun da cura e traffic Sumvitg, dado il stan da sittar. - Datum, ils 20-11-2010 –
La cuvrida cun travs da larisch ed il fermar las travs inclusiv montar ils tschabergals dalla punt ha la UCG surpriu d’exercuir en lavur cumina. La punt ha gronda muntada specialmein duront ils tirs d’exercezi e dil tir intern dalla uniun.
Prendi part alla lavur cumina, specialmein lennaris, scrinaris e mistergners, denton era manuals ein naturalmein dumandai e d’impurtonza.
Cun « CAKE » offerius da Daniela Manetsch e caffè catschadur ha il cau da tgira Daniel concludiu il di da tgira d’atun cun admetter als participonts in sincer engraziament per la buna collaboraziun. El serecamonda pigl onn proxim e giavischa bien retuorn a casa.
Pardatsch, november 2010 Marcus Albrecht
Candidats 2010
Organisaziun candidats da catscha
Sut organisaziun e survigilonza dil cau da tgira dalla UCG, Daniel Manetsch, han 6 candidats absolviu las 30 uras obligadas avon l’emprema part digl examen da catscha. Far liber trutgs, tagliar anavos caglias e dustar, controlla e reparaturas dils curtgins da viazza, segar liber englars egl ed agl ur digl uaul ein las lavurs d’execuziun previdas. Pia setract’ei da lavurs da tgira en favur dalla selva, pastiras e selvaschinas. Ils examens da catscha pretendan grond engaschi davart dils organisaturs e candidats.
L’emprema part secumpona dalla
- Obligaziun da tgira
- Studi dallas reglas e diever dallas armas
- Il tir cun la flenta sin la lieur
- Il tir cun la buis da bala sil camutsch
En nossa regiun da catscha, concernent reglament d’armas e sittar, vegnan ils candidats scolai entras igl instructer e mecanist d’armas, Tino Della Valle da Trun. Sil plaz da tir, dalla uniun da catschadurs Péz Alpetta a Fontanivas, stat il substitut Baseli Tomaschet da Trun a disposiziun e per la sparta lieur ei Otmar Wetzel da Mustér responsabels.
Ch’ei vegn prestau fetg buna lavur demuossa il fatg che tuts candidats han terminau l’emprema part digl examen cun success. Als candidats cordiala gratulaziun e giavischs da buna fortuna per la secunda part digl examen. Als responsabels funcziunaris dall’uniun e district da catscha in cumpliment ed engraziament per la buna lavur ch’els prestan en favur dils candidats ed uniuns.
Atun 2010 Marcus Albrercht
Exercezis da tir e tir da catscha intern dalla UC GREINA
L’Uniun da Catschadurs Greina ha duront la stad purschiu, sil stan da tir da catscha a Sulagval, siat pusseivladads d’exercezi sin la sparta lieur e catsch’aulta e lu terminau
la sonda dils 14 d’uost 2010
cun il tir intern dalla uniun. Dalla pusseivladad da far exercezi, d’empruar ora la nova muniziun, seperfecziunar ed augmentar la segirtad da sittar sin catscha han plirs commembers e candidats priu la caschun. « DAPLI FUSS MEGLIER » Ei va gie pil bien dalla selvaschina ed era pil num e l‘acceptaza da nossa catscha GRISCHUNA anoviars. In bein plazzau siet sin la selvaschina spargna pitir ed encurrir e dat in segir e bien sentiment al catschadur.
Al tir dalla uniun inclus ils tirs d’execezi han ca. 45 commembers e candidats priu part ed
adempliu il pensum da tir per retrer la patenta da catscha.
Concernent ils resultats dil tir intern mira rubrica. RANGAZIUN TIR INTERN 2010.
Atun 2010 Marcus Albrecht
TGIRA PRIMAVAUNA DALL’UNIUN DA CATSCHADURS GREINA-SUMVITG
Sin invit dil cau da tgira e dil parsura serimna in grond diember da catschadurs la sonda, ils 24 d’avrel 2010 a Miralv, all’entrada dalla Val Sumvitg. Punct allas 07.30 uras sa il cau da tgira Daniel Manetsch far beinvegni a trenta commembers plein tensiun da lavur, denter quels ein era sis canditats presents - in bien aspect pigl avegnir. Menziun appuntuada fa el dil selvicultur communal, Flurin Cathomas, e dil guardia selvaschinas, Werner Degonda, ch’ein adina presents – BRAVO! Il cau da tgira declara cuortamein il pensum da lavur ed ils loghens d’acziun. Ei vegn formau treis gruppas. Gruppa 1 vegn surdada al selvicultur da vischnaunca. Per la gruppa 2 ei il guardia selvaschinas responsabels e per la gruppa 3 il cau da tgira. Las lavurs ein: Luvrar si plontas derschas, dustar roma, far liber trutgs, resgiar ora caglias e regiuvinar il spazi da viver per las selvaschinas, en special per levgiar il liung e criu temps d’unviern. Cargai cun ils utensils necessaris sco resgias da cadeina, ieli e benzin, farschels ed il “DALLAS NOV” van las gruppas per trutgs teis encunter Crest-Vaulas, ils posts da lavur.
Jeu sco redactur, eqipaus cun igl apparat da fotografar ed il perspectiv, haiel priu in’autra direcziun. Via uaul da Puzzastg-Plaun haiel priu investa da diversas lavurs da tgira dalla UCG dils davos onns, particularmein dil project dalla replontaziun dil viez egl uaul da Puzzastg e Salvaplaun a Clavadi. Cun plascher haiel astgau constatar che la tgira d’uaul fa progress e las lavurs e stentas dils davos onns sefan valer a maniera positiva. Denton senza schurmetg d’in claus da reit sur decennis fuss ina regiuvinaziun illusorica. Quellas zartas plontinas da viez ein ina delicatessa per las selvaschinas ed havessen duront il temps « d’affonza » neginas schanzas da surviver senza protecziun. Enzacontas fotografias documenteschan il svilup dil viez e las lavurs da tgira d’uaul dils davos onns sut la direcziun digl anteriur cau da tgira, Marcus Flury.
Accumpignaus d’in grondius cant d’utschleglia haiel traversau sin in trutg da selvaschinas gl’uaul enviers Crest-Vaulas ed il camp da lavur dallas gruppas. Suandont il fried da caffè sundel cunfrontaus ella gruppa 1 che fageva gest il beinmeritau paus « DALLAS NOV ». Jeu haiel buca fatg envidar duas gadas. Silsuenter haiel priu investa dallas lavurs fatgas, visitau las gruppas e francau las acziuns e la pausa da caffè sil « chip » da mia camera. Jeu astgel sincerar ch’igl ei vegniu prestau, sur il tunnel dils Barschaus, massa e buna lavur duront quei bi di da primavera en favur dallas selvaschinas e selva. Circa allas 12.30 uras han ins terminau las lavurs ed ei sedislocaus en nossa dimora a Surlagval. Leu havein schau gustar las grilladas ed in bien sitg. Nies guardia selvaschinas ha orientau davart dumbraziun da tscharvas e cavreuls, menziunont ina ferma dumbraziun. Cun interessants discuors e reminiscenzas, naturalmein mintgaton era cungiu cun in tec « latin », ei il temps passaus en cumpleina harmonia. Sentupar fa bein, seigi quei per luvrar ni per sedivertir ed ei da gronda impurtonza, pertgei in sincer e bien discuors ei « tgira persunala e magari medischina per medegar e metter ad acta plagas dil temps passau ».
Il temps ei pulit s’avanzaus viaden el suentermiezdi, cura ch’il cau da tgira ha engraziau a tuts per la presenza e buna lavur prestada, giavischond bien retuorn a casa e serecumondond pil di da tgira d’atun. Cun in VIVA L’UNIUN DA CATSCHADURS GREINA, ha el relaschau la cumpignia.
UNIUN DA CATSCHADURS GREINA
Il redactur : Marcus Albrecht